Download Official Answer Key HTET 2025 Exam Held 04,05 July 2026

 Click here Login



DSE: Download PGT Seniority List Objection Form

 Click here Download

рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे PGT (Rest of Haryana Cadre) рдХी рдЕрд╕्рдеाрдпी (Tentative) рд╡рд░िрд╖्рдарддा рд╕ूрдЪी рдЬाрд░ी рдХी рдЧрдИ рд╣ै।
рдЗрд╕рдоें рдХ्рдпा рд▓िрдЦा рд╣ै?
4 рд╕िрддंрдмрд░ 2024 рдХो рд╡िрднाрдЧ рдиे рдЙрди PGTs рдХी рд╡рд░िрд╖्рдарддा рд╕ूрдЪी рдЬाрд░ी рдХी рдеी, рдЬिрдирдХी рдиिрдпुрдХ्рддि/рдкрджोрди्рдирддि 01.01.2017 рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ुрдИ рдеी।
рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдХрдИ PGT рд╕ाрдеिрдпों рдиे рдХрд╣ा рдХि рдмाрдХी PGTs рдХे рдиाрдо рднी рд╡рд░िрд╖्рдарддा рд╕ूрдЪी рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдП рдЬाрдПं।
рдЗрд╕рд▓िрдП рдЕрдм рд╡िрднाрдЧ рдиे рдирдИ Tentative Seniority List рддैрдпाрд░ рдХी рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдмाрдХी PGTs рдХो рднी рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ूрдЪी 3 рднाрдЧों рдоें рд╡िрднाрдЧ рдХी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдЕрдкрд▓ोрдб рдХрд░ рджी рдЧрдИ рд╣ै।
рдпрджि рдХिрд╕ी PGT рдХो рдЗрд╕ рд╕ूрдЪी рдоें рдХोрдИ рдЧрд▓рддी, рдЖрдкрдд्рддि рдпा рд╕ुрдзाрд░ рдХрд░рд╡ाрдиा рд╣ै, рддो рд╡рд╣ 21 рдЬुрд▓ाрдИ 2026 рддрдХ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдк्рд░рдкрдд्рд░ (Proforma) рдФрд░ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдХे рд╕ाрде рдЕрдкрдиा рджाрд╡ा рднेрдЬ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдкрд╣рд▓े рдЬो рднी рдЖрд╡ेрджрди (Representations) рджिрдП рдЧрдП рдеे, рдЙрди्рд╣ें рдЕрдм рд╕рдоाрдк्рдд (Disposed of) рдоाрди рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдпाрдиी рдпрджि рдЕрдм рднी рдХोрдИ рдЖрдкрдд्рддि рд╣ै, рддो рдирдпा рдЖрд╡ेрджрди рджेрдиा рд╣ोрдЧा।
рдЖрд╡ेрджрди рдЕрдкрдиे Principal рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрднाрдЧ рдХी рдИ-рдоेрд▓ рдкрд░ рднेрдЬрдиा рд╣ोрдЧा।
21 рдЬुрд▓ाрдИ 2026 рдХे рдмाрдж рдХोрдИ рднी рдЖрдкрдд्рддि рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдирд╣ीं рдХी рдЬाрдПрдЧी।
рд╕рднी рдЬिрд▓ा рд╢िрдХ्рд╖ा рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों (DEOs) рдХो рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдП рдЧрдП рд╣ैं рдХि рд╡े рдЗрд╕ рд╕ूрдЪрдиा рдХो рд╕рднी PGTs, Principals рдФрд░ BEOs рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪाрдПं।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖:
рдпрд╣ рдлाрдЗрдирд▓ рд╕ीрдиिрдпрд░िрдЯी рд▓िрд╕्рдЯ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрд╕्рдеाрдпी (Tentative) рд╕ूрдЪी рд╣ै।
рдпрджि рдЖрдкрдХे рдиाрдо, рдиिрдпुрдХ्рддि рддिрдеि, рд╡рд░िрд╖्рдарддा рдХ्рд░рдо рдпा рдЕрди्рдп рд╡िрд╡рд░рдг рдоें рдХोрдИ рдЧрд▓рддी рд╣ै, рддो 21 рдЬुрд▓ाрдИ 2026 рддрдХ рдЖрдкрдд्рддि рдЕрд╡рд╢्рдп рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдПं।
рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХे рдмाрдж рд╡िрднाрдЧ рдХोрдИ рджाрд╡ा рдпा рдЖрдкрдд्рддि рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░ेрдЧा।

BSEH : Download Duty Letter Exam July-2026

 Click here Download Exam Duty Letter



DSE: Download Tentative seniority list of PGTs (RoH Cadre) as on 04.07.2026 for inviting objections (if any).

  1. PGT ROH Seniority List Part -1 (upto 06.05.2016)
  2. PGT ROH Seniority List Part -2 (06.05.2016 to upto 04.05.2026 )














































DSE: Download Posting orders of newly appointed PGTs (English). (06.07.2026)

 Click here Download



Download SAT-1 (July 2026 ) Date Sheet 2026-27 for 9th to 12th

Click here Download Date Sheet
















































HSSC: Download Admit Card & Schedule of PHYSICAL MEASUREMENT TEST (PMT) FOR Assistant Superintendent Jail and Warder ADVT NO. 06/2026 OF PRISON DEPARTMENT, HARYANA

 Click here Download Result (Short List)

Click here Download Admit Card

The Physical Mesurement Test (PMT) of shortlisted candidates is scheduled to start from 06.07.2026. The schedule of PMT of only Male candidates for first 6 days is attached as Annexure – A. 
Note:- 1. The admit card may be downloaded by visiting the link for respective advertisements: https://adv062026.hryssc.com 2. The shortlisting is subject to the final outcome of ongoing court cases, if any. 3. If any candidate has any grievance then the same may be raised online clicking on “Raise Grievance” link at the bottom of home page of link https://grievance.hryssc.com/ till 05.07.2026 (11:59 PM). No grievance shall be accepted through physical mode. 4. While due care has been taken in shortlisting of candidates, possibility of any inadvertent/technical error cannot be ruled out. The Commission reserves the right to rectify the same later on. 5. The notice is available on the website of HSSC i.e. www.hssc.gov.in. 
































































HPSC: Download Subject Knowledge Test Result for the posts of Post Graduate Teacher (PGT) in the subject of Computer Science for Rest of Haryana Cadre & Mewat Cadre (Advt. No. 23/2026)

Haryana Public Service Commission has finalized the result of the Subject Knowledge test for the post of Post Graduate Teacher (PGT) in the subject of Computer Science for Rest of Haryana Cadre & Mewat Cadre, in Secondary Education Department, Haryana (Advt. No. 23/2026 dated 05.02.2026). Candidates bearing the following roll numbers have been declared qualified for Interview/Viva-Voce provisionally, subject to the fulfillment of all other eligibility conditions. The Roll Numbers shown below are in ascending order:-

Click here Download



CBSE: Download Three-Language policy 29.06.2026

Click here Download
рде्рд░ी рд▓ैंрдЧ्рд╡ेрдЬ рдкॉрд▓िрд╕ी рдкрд░ CBSE рдиे рдмрджрд▓ा рдЕрдкрдиा рд╣ी рдиिрдпрдо, 10рд╡ीं рдоें рддीрд╕рд░ी рднाрд╖ा рдХा рдПрдЧ्рдЬाрдо рдирд╣ीं
рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी : рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ рдиे рд╕ोрдорд╡ाрд░ рдХो рдЕрдкрдиी рддीрди-рднाрд╖ा рдиीрддि рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдирдИ рдЧाрдЗрдбрд▓ाрдЗंрд╕ рдЬाрд░ी рдХीं, рдЬिрд╕рдоें 10рд╡ीं рдХ्рд▓ाрд╕ рдХे рдоौрдЬूрджा рдмैрдЪ рдХे рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдХो рддीрди рднाрд╖ाрдПं рдкрдв़рдиे рд╕े рдЫूрдЯ рджी рдЧрдИ рд╣ै.
рд╕ेंрдЯ्рд░рд▓ рдмोрд░्рдб рдСрдл рд╕ेрдХेंрдбрд░ी рдПрдЬुрдХेрд╢рди (CBSE) рдиे рдХ्рд▓ाрд╕ 9 рдХे рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдХो рдПрдХ рдмाрд░ рдХी рдЫूрдЯ рджेрддे рд╣ुрдП рд╕ाрдл рдХिрдпा рд╣ै рдХि рдЕрднी рдХे рдмैрдЪ рдХो рддीрди рднाрд╖ाрдПं рдкрдв़рдиी рд╣ोंрдЧी, рд▓ेрдХिрди рд╡े рджो рд╡िрджेрд╢ी рднाрд╖ाрдПं рдФрд░ рдПрдХ рднाрд░рддीрдп рднाрд╖ा рдкрдв़ рд╕рдХрддे рд╣ैं.
рдпрд╣ рдбेрд╡рд▓рдкрдоेंрдЯ рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ рдХे рдЙрд╕ рдШोрд╖рдгा рдХे рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рд╕े рдЬ़्рдпाрджा рд╕рдордп рдмाрдж рдЖрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рдеा рдХि 1 рдЬुрд▓ाрдИ рд╕े рдХ्рд▓ाрд╕ 9 рдХे рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдХे рд▓िрдП рдХрдо рд╕े рдХрдо рджो рджेрд╕ी рднाрд░рддीрдп рднाрд╖ाрдУं рд╕рдоेрдд рддीрди рднाрд╖ाрдПं рдкрдв़рдиा рдЬрд░ूрд░ी рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. рдХрдИ рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдФрд░ рдЕрднिрднाрд╡рдХ рдиे рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ рдХे рдЖрджेрд╢ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХोрд░्рдЯ рдХा рджрд░рд╡ाрдЬा рдЦрдЯрдЦрдЯाрдпा рдеा.
рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ рдХी рдПрдХेрдбрдоिрдХ्рд╕ рдиिрджेрд╢рдХ рдк्рд░рдЬ्рдЮा рдПрдо рд╕िंрд╣ рдиे рдХрд╣ा, “рдХ्рд▓ाрд╕ 10 рдХे рдоौрдЬूрджा рдмैрдЪ рдХो рде्рд░ी рд▓ैंрдЧ्рд╡ेрдЬ рдкॉрд▓िрд╕ी рд▓ाрдЧू рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी. рдЙрди्рд╣ें рдкрд╣рд▓े рдХी рддрд░рд╣ рд╣ी рдЕрдкрдиी рдкрдв़ाрдИ рдЬाрд░ी рд░рдЦрдиी рд╣ै. рдЬो рдЫाрдд्рд░ рдЕрднी рдХрдХ्рд╖ा 7рд╡ीं, 8рд╡ीं рдФрд░ 9рд╡ीं рдоें рдкрдв़ рд░рд╣े рд╣ैं, рдЙрди्рд╣ें рднी рдЖрдЧे рдЪрд▓рдХрд░ 10рд╡ीं рдХ्рд▓ाрд╕ рдоें рддीрд╕рд░ी рднाрд╖ा рдХा рдмोрд░्рдб рдПрдЧ्рдЬाрдо рджेрдиे рдХी рдХोрдИ рдЬрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी.
рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдоें, рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ рдиे рдХ्рд▓ाрд╕ 6 рд╕े рддीрди-рднाрд╖ा рдл़ॉрд░्рдоूрд▓े рдХो рдзीрд░े-рдзीрд░े рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдФрд░ 2026-27 рдПрдХेрдбрдоिрдХ рд╕ेрд╢рди рд╕े рдХ्рд▓ाрд╕ 9 рдХे рд▓िрдП рдЧрдгिрдд рдФрд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рд▓िрдП рджो-рд▓ेрд╡рд▓ рд╕िрд╕्рдЯрдо рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी рдеी.
рдк्рд░рд╕्рддाрд╡िрдд рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХे рддрд╣рдд, рдоैрде рдФрд░ рд╕ाрдЗंрд╕ рдХे рджो рд▓ेрд╡рд▓ рд╣ोंрдЧे – рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдоाрдирдХ рдФрд░ рдСрдк्рд╢рдирд▓ рдПрдбрд╡ांрд╕्рдб рдХोрд░्рд╕. рд╣ाрд▓ांрдХि рд╕рднी рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдПрдХ рдХॉрдорди 80-рдоाрд░्рдХ्рд╕ рдХा рдПрдЧ्рдЬाрдо рджेंрдЧे, рд▓ेрдХिрди рдЬो рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдЙрдЪ्рдЪ рджрдХ्рд╖рддा рдЪुрдирддे рд╣ैं, рд╡े рдПрдХ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдПрдбрд╡ांрд╕्рдб-рд▓ेрд╡рд▓ рдкेрдкрд░ рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рдХा рдордХрд╕рдж рдЧрд╣рд░ी рд╡ैрдЪाрд░िрдХ рд╕рдордЭ рдФрд░ рдЙрдЪ्рдЪ-рдХ्рд░рдо рдХी рд╕ोрдЪ рдХो рдЯेрд╕्рдЯ рдХрд░рдиा рд╣ै.
рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ рдиे рдХрд╣ा рдеा рдХि рдирдП рдЯू-рд▓ेрд╡рд▓ рд╕िрд╕्рдЯрдо (рд╕्рдЯैंрдбрд░्рдб рдФрд░ рдПрдбрд╡ांрд╕्рдб) рдХे рддрд╣рдд рдкрд╣рд▓ी рдХ्рд▓ाрд╕ 10 рдмोрд░्рдб рдкрд░ीрдХ्рд╖ा 2026-27 рдХ्рд▓ाрд╕ 9 рдХे рд▓िрдП 2028 рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी. рд▓ेрдХिрди, 15 рдордИ рдХो рдмोрд░्рдб рдиे рдШोрд╖рдгा рдХी рдХि рд╡िрджेрд╢ी рднाрд╖ा рдЪुрдирдиे рд╡ाрд▓े рдЫाрдд्рд░ рджो рднाрд░рддीрдп рднाрд╖ाрдПं рдкрдв़рдиे рдХे рдмाрдж рдЗрд╕े рд╕िрд░्рдл рддीрд╕рд░ी рднाрд╖ा рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдпा рдПрдХ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЪौрдеी рднाрд╖ा рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдЪुрди рд╕рдХрддे рд╣ैं.

HSSC: Declaration of result for the additional post of Group D vide Advt. 1/2023

Click here Download

DSE: Download Teacher Transfer Policy 2026 (Revised)

 Click here Download

Teacher Transfer Policy 2026

General Transfer Drive рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा*

рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдбाрдЯा рд╡ेрд░िрдлिрдХेрд╢рди, рдЙрд╕рдХे рдмाрдж Deployment Policy рдХे рддрд╣рдд рдоॉрдбрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрддि, рдкीрдПрдо рд╢्рд░ी рдФрд░  CMEEE рд╕्рдХूрд▓ों рдоें рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХी рддैрдиाрддी, рд░िрдХ्рдд рдкрджों рдХी рд╕ूрдЪी рддैрдпाрд░ рдХी рдЬाрдПрдЧी рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдкрджों рдХा Normalization рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдпोрдЧ्рдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░ рд╕ूрдЪी рддैрдпाрд░ рдХी рдЬाрдПрдЧी, Yes/No рдХे рдСрдк्рд╢рди рдоांрдЧे рдЬाрдПंрдЧे,  рд╕्рдХूрд▓ рдЪॉрдЗрд╕ рднрд░рд╡ाрдИ рдЬाрдПрдЧी, рд╕्рдЯेрд╢рди рдЖрдмंрдЯिрдд рдХिрдП рдЬाрдПंрдЧे, рдСрд░्рдбрд░ рдЬрдирд░ेрдЯ рдХिрдП рдЬाрдПंрдЧे рдФрд░ рдЕंрдд рдоें Grievances Redressal Mechanism рдЪрд▓ाрдпा рдЬाрдПрдЧा ।*

*⭕рдоुрдЦ्рдп рдмिрди्рджु -*

*▶️Minimum Tenure - рдПрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдХिрд╕ी рднी рдХोрд░ рдкोрд╕्рдЯ рдкрд░ рдХ्рд╡ाрд▓िрдлाрдЗंрдЧ рдбेрдЯ рддрдХ рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (CCL рдХा рд╕рдордп рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा)*

*▶️Prescribed Tenure - рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдХिрд╕ी рднी рдПрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдХोрд░ рдкोрд╕्рдЯ рдкрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ (Continuously) рдкांрдЪ рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рд░рд╣ рд╕рдХрддा рд╣ै (CCL рдХा рд╕рдордп рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा) рдмрд╢рд░्рддे рдЗрдирдХा рдкрдж рд╕рд░рдк्рд▓рд╕ рдХैрдЯेрдЧрд░ी рдоें рди рдЖ рдЬाрдП ।рдЗрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдоें рднाрдЧ рд▓ेрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрдЧा ।*

*▶️рдЬрдирд░рд▓ рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рд╡рд░्рд╖ рдоें рдПрдХ рдмाрд░ рд╣ोрдЧा рддрдеा рд╡िрднाрдЧ рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдХोрдИ рднी рдХрдЯ рдСрдл рдбेрдЯ рдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै ।*

*▶️рд╕ीрдПंрдбрд╡ी рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХो рдЬिрд▓े рдоें рдЙрд╕े рд╡िрд╖рдп рдХे рдЯीрдЬीрдЯी рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдкрд░ рд╡рд░ीрдпрддा рджी рдЬाрдПрдЧी ।*

*▶️ESHM рдХो ESHM рддрдеा рдЕрдкрдиे рд╡िрд╖рдп рдХे TGT рдХे рдкрдж рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд░ूрдк рд╕े рднрд░рдиे рд╣ोंрдЧे рдкрд░рди्рддु рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдоें рдЙрди्рд╣ें рд╡рд░िрдпрддा ESHM рдкрдж рдкрд░ рд╣ी рджी рдЬाрдПрдЧी ।*

*▶️Excluded Categary : рд╕ेрд╡ाрд░рдд рдРрд╕े рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдЬो рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдХी рдХ्рд╡ाрд▓ीрдлाрдЗंрдЧ рдбेрдЯ рдпा рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдХे рдмंрдж рд╣ोрдиे рдХे рджौрд░ाрди рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдСрд░्рдЧेрдиाрдЗрдЬेрд╢рди/ рдЧрд╡рд░्рдирдоेंрдЯ рдоें рдбेрдкुрдЯेрд╢рди рдкрд░ рд╣ैं рдпा рд╕्рдЯрдбी рд▓ीрд╡ рдкрд░ рд╣ैं рдпा 180 рджिрди рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЕрдкрдиी рдб्рдпूрдЯी рд╕े рдПрдм्рд╕ेंрдЯ рдпा рдиिрд▓ंрдмिрдд рд╣ैं рдЙрдирдХो рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा ।*

*▶️рдпрджि рдХिрди्рд╣ीं рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХे рдЕंрдХ рд╕рдоाрди рд░рд╣рддे рд╣ैं рддो рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े -*
*A-рдЖрдпु рдХी рд╡рд░िрд╖्рдарддा*
*B- A рдХे рд╕рдоाрди рд░рд╣рдиे рдкрд░ рдорд╣िрд▓ा рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा*
*C - B рдХे рд╕рдоाрди рд░рд╣рдиे рдкрд░ рдиाрдо рдХा рдкрд╣рд▓ा рд╡рд░्рдг рджेрдЦा рдЬाрдПрдЧा ।*

*▶️рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрд╕ी рднी рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдХो рдкॉрд▓िрд╕ी рд╕े рдЫूрдЯ рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं ।*

*▶️NCC (ANO) рдХो рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा ।*

*▶️рдиिрдпрдоिрдд рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХे рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдХे рдмाрдж рдЧेрд╕्рдЯ рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХा рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдЪрд▓ाрдпा рдЬाрдПрдЧा рдЬो рдмрдЪे рд╣ुрдП рдПрд▓िрдЬिрдмрд▓ рдкрджों рдкрд░ рд╣ी рд╣ोрдЧा ।*

*▶️рдЬрдм рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдиा рднी рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ो рд╢ाрджी рдХे рдмाрдж рдорд╣िрд▓ा рдЕрдз्рдпाрдкिрдХा рдХो рдПрдХ рдмाрд░ рдоैрдиुрдЕрд▓ी рдЕрдкрдиे рдирдЬрджीрдХ рдХी рд░िрдХ्рддिрдпों рдкрд░ рдЙрдирдХी рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдоैрди्рдпुрдЕрд▓ рд╕्рдЯेрд╢рди рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा ।*

*▶️рдЬрдм рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдиा рднी рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ो рддो рдПрдХ рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдоैрдбिрдХрд▓ рдЧ्рд░ाрдЙंрдб/ рдлैрдоिрд▓ी рдоेंрдмрд░्рд╕ рдХी рдбैрде/ рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХा рд╕рдордп рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдХрдо рд░рд╣рдиे рдкрд░ рд╕ुрдЧрдо рд╕ंрдкрд░्рдХ рдкोрд░्рдЯрд▓ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े Temporary Posting/ Shifting рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै ।*

*▶️рдк्рд░ोрдЯ्рд░ैрдХ्рдЯेрдб рдХैрдЯेрдЧрд░िрдпों рдХे рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдЙрдирдХी рдЕрдкрдиी рдЗрдЪ्рдЫा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдпा рдлिрд░ рдкрдж рд╕рд░рдк्рд▓рд╕ рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╣ी рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдоें рднाрдЧ рд▓ेंрдЧे рдФрд░ рдПрд▓िрдЬिрдмрд▓ рдХैрдЯेрдЧрд░ी рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЙрдирдХो 120 рдЕंрдХ рджिрдП рдЬाрдПंрдЧे рддрдеा рд╡े рдкुрдиः рд╡рд╣ी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рднी рдЪुрди рд╕рдХрддे рд╣ैं ।*

*▶️рдоेрд╡ाрдд рдХाрдбрд░ рдХे рдЕрдз्рдпाрдкрдХ ROH рдоें рдирд╣ीं рдЬा рд╕рдХрддे рдкрд░ंрддु рд░ेрд╕्рдЯ рдЖрдл рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдоेрд╡ाрдд рдХाрдбрд░ рдоें рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं рдкрд░ंрддु рд╡рд░ीрдпрддा рдоेрд╡ाрдд рдХैрдбрд░ рдХे рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдХो рд╣ी рдоिрд▓ेрдЧी । рдоेрд╡ाрдд рдХाрдбрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ рдХे рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХे рдоेрд╡ाрдд рдХाрдбрд░ рдоें рддрдеा рд╣рдеीрди рдЦंрдб рдоें рдЖрдиे рдкрд░ рддрдеा рдоोрд░рдиी рдЦंрдб рдоें рдПрдиीрд╡्рд╣ेрдпрд░ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЖрдиे рдкрд░ рдХुрдЫ рд╢рд░्рддों рдХे рд╕ाрде рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдкाрд░िрд╢्рд░рдоिрдХ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा ।*

*⭕Sequence of Transfer Drive ⬇️*

*1 - рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдоॉрдбрд▓ рд╕ंрд╕्рдХृрддि/ рдкीрдПрдо рд╢्рд░ी рд╕्рдХूрд▓ों рд╣ेрддु рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдЪрд▓ाрдпा рдЬाрдПрдЧा ।*
*2- рдЬрдирд░рд▓ рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ - рдк्рд░िंрд╕िрдкрд▓, HM, ESHM,HT*
*3- рдЬрдирд░рд▓ рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ - PGT, TGT, C&V, PRT (Regular)*
*4- рдЬрдирд░рд▓ рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ - PGT, TGT, C&V, PRT (Guest)*

*⭕Preference filling & allocation sequence*

*ЁЯФ╣рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЙंрдб : рдЗрд╕ рд░ाрдЙंрдб рдоें, рд╕рднी рдпोрдЧ्рдп рд░ेрдЧुрд▓рд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдЕрдкрдиी рдпूрдиिрдЯ (рдпूрдиिрдЯों) рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдПं (рдкрд╕ंрдж) рдмрддाрдиे рдХा рдоौрдХा рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा। (рдкांрдЪ (5) рджिрдиों рдХे рднीрддрд░)*

*ЁЯФ╣рджूрд╕рд░ा рд░ाрдЙंрдб: рдЗрд╕ рд░ाрдЙंрдб рдоें, рдЬिрди рд░ेрдЧुрд▓рд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдкрд╣рд▓े рд░ाрдЙंрдб рдоें рдЕрдкрдиी рдкрд╕ंрдж рдХा рд╕्рдЯेрд╢рди рдирд╣ीं рдоिрд▓ рдкाрдпा рдеा, рдЙрди्рд╣ें рдкрд╣рд▓े рд░ाрдЙंрдб рдХे рдмाрдж рдмрдЪी рд╣ुрдИ рдЦाрд▓ी рдкोрд╕्рдЯ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдПं рдмрддाрдиे рдХा рдоौрдХा рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा। (рдЪाрд░ (4) рджिрдиों рдХे рднीрддрд░)*

*ЁЯФ╣рддीрд╕рд░ा рд░ाрдЙंрдб: рдЗрд╕ рд░ाрдЙंрдб рдоें, рд╕рднी рдпोрдЧ्рдп рдЧेрд╕्рдЯ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдкрд╣рд▓े рдФрд░ рджूрд╕рд░े рд░ाрдЙंрдб рдХे рдмाрдж рдмрдЪी рд╣ुрдИ рдЦाрд▓ी рдкोрд╕्рдЯ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдПं рдмрддाрдиे рдХा рдоौрдХा рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।*
*(5 рджिрдиों рдХे рднीрддрд░)*

*ЁЯФ╣рдЪौрдеा рд░ाрдЙंрдб: рдЗрд╕ рд░ाрдЙंрдб рдоें, рдЬिрди рд░ेрдЧुрд▓рд░ рдФрд░ рдЧेрд╕्рдЯ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдкрд╣рд▓े, рджूрд╕рд░े рдФрд░ рддीрд╕рд░े рд░ाрдЙंрдб рдоें рдЙрдирдХी рдкрд╕ंрдж рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕्рдЯेрд╢рди рдирд╣ीं рдоिрд▓े, рдЙрди्рд╣ें рд╕िрд╕्рдЯрдо рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдЪी рд╣ुрдИ рдЦाрд▓ी рдкोрд╕्рдЯ рдоें рд╕े 'рдПрдиीрд╡ेрдпрд░ рдХैрдЯेрдЧрд░ी' (рдХрд╣ीं рднी рдкोрд╕्рдЯिंрдЧ) рдХे рддрд╣рдд рд░ैंрдбрдо рддрд░ीрдХे рд╕े рд╕्рдЯेрд╢рди рдЕрд▓ॉрдЯ рдХिрдП рдЬाрдПंрдЧे।*

*⭕Criteria : рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХा рд░ैंрдХ рддрдп рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдоाрдирджंрдб*

*Age - 30 (25%)*
*Experience in Cadre - 30 (25%)*
*Special Factors : 60 (50%)*

*Total : 120*

*▶️рдЖрдпु рдФрд░ рдЕрдиुрднрд╡ рдХे рдЕंрдХों рдХी рдЧрдгрдиा -*

*рдЖрдпु : рдХुрд▓ рджिрди ÷365 ÷2*
*рдЕрдиुрднрд╡ (рд╡рд░्рддрдоाрди рдХैрдбрд░ рдоें): рдХुрд▓ рджिрди ÷ 365*

*⭕рдоुрдЦ्рдп рдмрджрд▓ाрд╡ -*

*▶️рдЬोрди рд╕्рдЯे рд╣рдЯाрдиे рдХे рдмाрдж рдм्рд▓ॉрдХ рдоें 15 рд╕ाрд▓ рдХी рдХंрдбीрд╢рди рднी рд╣рдЯा рджी рдЧрдИ рд╣ै ।*
*▶️рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा рд╕्рдЯे рдПрдХ рд╕्рдХूрд▓ рдоें рд▓рдЧाрддाрд░ (Continuously) рдХाрдо рдХрд░рддे рд╣ुрдП (On any core post in school) рдкांрдЪ рд╡рд░्рд╖ рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा ।*
*▶️Age рдХे рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ рдЖрдзे рдХрд░ рджिрдП рдЧрдП рд╣ैं ।*
*▶️Experience in Cadre рдХे рдХुрд▓ 30 рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ рджिрдП рдЧрдП рд╣ैं ।*
*▶️рдХрдкрд▓ рдХेрд╕ рдХे рдЬो рдиंрдмрд░ 10 рд╕े рдкांрдЪ рдХрд░ рджिрдП рдЧрдП рдеे рд╡ो рдЕрдм рдлिрд░ рд╕े 10 рдХрд░ рджिрдП рдЧрдП рд╣ैं рдФрд░ рдкрддि-рдкрдд्рдиी рджोрдиों рдХो рдоिрд▓ेंрдЧे ।*
*▶️рдХрдкрд▓ рдХेрд╕ рдХे рдиंрдмрд░ рдЕрдм рд╕рднी рдСрд░्рдЧेрдиाрдЗрдЬेрд╢рди/ рдЧрд╡рд░्рдирдоेंрдЯ рдоें рдХाрдо рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХो рдоिрд▓ेंрдЧे, рдмрд╢рд░्рддे рд╡ो рд╣рд░िрдпाрдгा, рджिрд▓्рд▓ी рдФрд░ рдЪंрдбीрдЧрдв़ рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╣ों ।*
*▶️рдк्рд░ोрдЯेрдХ्рдЯिрдб рдХрдЯैрдЧрд░ी рдоें рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХा рдЬो рдПрдХ рд╕ाрд▓ рдХा рд╕рдордп рдеा рдЙрд╕े рдмрдв़ाрдХрд░ 18 рдорд╣िрдиे рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै ।*
*▶️рдк्рд░ोрдЯेрдХ्рдЯिрдб рдХрдЯैрдЧрд░ी рдоें Single Parent рдХो рднी рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै ।*
*▶️ List of Diseases of Debilitating Nature рдоें рдЕрдм 24 рдмिрдоाрд░िрдпां рд╢ाрдоिрд▓ рдХрд░ рджी рдЧрдИ рд╣ैं ।*

*⭕Diseases рдХे рдиंрдмрд░ों рд╣ेрддु рдХ्рд╡ाрд▓िрдл़ाрдЗंрдЧ рддाрд░ीрдЦ़ рдкрд░ рдоाрди्рдп рд╕рд░्рдЯिрдл़िрдХेрдЯ, рдЬो AIIMS/ PGI рдЪंрдбीрдЧрдв़/ PGI-рд░ोрд╣рддрдХ рдпा рд╣рд░िрдпाрдгा, рджिрд▓्рд▓ी рдпा рдЪंрдбीрдЧрдв़ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╕рд░рдХाрд░ी рдоेрдбिрдХрд▓ рдХॉрд▓ेрдЬों рдХे рд╡िрдзिрд╡рдд рдЧрдаिрдд рдоेрдбिрдХрд▓ рдмोрд░्рдб рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ो।*

HSSC: Download Schedule and Admit Card PHYSICAL SCREENING TEST (PST) FOR MALE CONSTABLE (GD) AND MALE CONSTABLE (GRP) Advt NO. 01/2026, CAT NO. 01 & 03 OF POLICE DEPARTMENT, HARYANA.

 Click here Download Admit Card



Haryana : Download Online Model Transfer Policy 2026

Click here Download
рдоॉрдбрд▓ рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдиीрддि, 2026
рд╣рд░िрдпाрдгा рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा
рджिрдиांрдХ 25 рдЬूрди 2026
рднाрд░рдд рдХे рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 162 рдПрд╡ं 166 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдк्рд░рджрдд्рдд рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд **рдоॉрдбрд▓ рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдиीрддि** рд▓ाрдЧू рдХрд░рддे рд╣ैं। 
# 1. рдЙрдж्рджेрд╢्рдп (Vision)
рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХा рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдПрд╡ं рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा, рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рджрдХ्рд╖рддा рдмрдв़ाрдиा, рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ंрддुрд╖्рдЯि рдХो рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиा рддрдеा рдЬрдирд╣िрдд рдоें рдк्рд░рднाрд╡ी рд╕ेрд╡ाрдПँ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиा। 

---

# 2. рд▓ाрдЧू рдХ्рд╖ेрдд्рд░ (Application)

### (i)

рдпрд╣ рдиीрддि рдЙрди рд╕рднी рдиिрдпрдоिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोрдЧी рдЬो рдРрд╕े рдХैрдбрд░ों рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╣ैं рдЬрд╣ाँ рд╕्рд╡ीрдХृрдд рдкрджों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 50 рдпा рдЙрд╕рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ै।

рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЗрд╕ рдиीрддि рд╕े рдмाрд╣рд░ рд░рд╣ेंрдЧे—

* рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рд╕ेрд╡ाрдПँ (IAS, IPS, IFoS)
* рд╣рд░िрдпाрдгा рд╕िрд╡िрд▓ рд╕ेрд╡ा (рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рд╢ाрдЦा)
* рд╕ंрдмрдж्рдз рд╕ेрд╡ाрдПँ
* рд╡े рдХैрдбрд░ рдЬिрди्рд╣ें рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдХी рдкूрд░्рд╡ рд╕्рд╡ीрдХृрддि рд╕े рдЗрд╕ рдиीрддि рд╕े рдмाрд╣рд░ рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ो।

### (ii)

рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдоें рд╕्рд╡ीрдХृрдд рдкрдж 50 рд╕े рдХрдо рд╣ैं, рддрдм рднी рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╕рдордЭे рддो рдЙрд╕ рдХैрдбрд░ рдХो рдЗрд╕ рдиीрддि рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд▓ा рд╕рдХрддा рд╣ै।

### (iii)

рдХैрдбрд░ рдХे рд╕рднी рдкрдж, рдЬिрдирдоें рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдкрдж рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं, рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ोंрдЧे।

### (iv)

рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХी рдкूрд░्рд╡ рд╕्рд╡ीрдХृрддि рд╕े рдЙрди рдХैрдбрд░ों рдХी рд╕ूрдЪी рдЬाрд░ी рдХрд░ेрдЧा рдЬिрди рдкрд░ рдпрд╣ рдиीрддि рд▓ाрдЧू рд╣ोрдЧी рддрдеा рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХैрдбрд░ рдХे рд▓िрдП—

* рди्рдпूрдирддрдо рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (Minimum Tenure)
* рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (Prescribed Tenure)
* рдЗрдХाрдИ (Unit)

рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░ेрдЧा। 

---

# 3. рдкрд░िрднाрд╖ाрдПँ (Definitions)

## (1) Blocked Posts

рдРрд╕े рдкрдж рдЬिрди्рд╣ें рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рд╣ेрддु рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд░िрдХ्рддिрдпों рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

## (2) Cadre

рд╣рд░िрдпाрдгा рд╕िрд╡िрд▓ рд╕ेрд╡ा (рд╕ाрдоाрди्рдп) рдиिрдпрдо, 2016 рдоें рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХैрдбрд░।

## (3) рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╢्рд░ेрдгिрдпाँ (Categories)

### (рдХ) Deemed Category

рд╡рд╣ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрд╕рдиे рдХिрд╕ी рдЗрдХाрдИ рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ो।

### (рдЦ) Voluntary Category

рд╡рд╣ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрд╕рдиे рди्рдпूрдирддрдо рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ो рд▓ेрдХिрди рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рди рдХिрдпा рд╣ो।

### (рдЧ) Minimum Tenure Not Completed Category

рд╡рд╣ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрд╕рдиे рди्рдпूрдирддрдо рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ो।

### (рдШ) Notional Category

рдРрд╕े рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬो рдкिрдЫрд▓ी рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдХी рдпोрдЧ्рдпрддा рддिрдеि рдХे рдмाрдж—

* рдирдИ рдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рдЖрдП рд╣ों
* рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рдЖрдП рд╣ों
* рдкрджोрди्рдирдд рд╣ुрдП рд╣ों
* рдиिрд▓ंрдмрди рдХे рдмाрдж рдкुрдиः рдмрд╣ाрд▓ рд╣ुрдП рд╣ों
* рдЕрдз्рдпрдпрди рдЕрд╡рдХाрд╢ рд╕े рд▓ौрдЯे рд╣ों

### (рдЩ) Surplus Category

рдРрд╕े рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрдирдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХिрд╕ी рдЗрдХाрдИ рдоें рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ो।

### (рдЪ) Protected Category

рдЗрд╕рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोंрдЧे—

1. рд╡े рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬो рдпोрдЧ्рдпрддा рддिрдеि рд╕े 18 рдоाрд╣ рдХे рднीрддрд░ рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╣ों।
2. рдХैंрд╕рд░, рдбाрдпрд▓िрд╕िрд╕, рдмाрдИрдкाрд╕ рд╕рд░्рдЬрд░ी (рдкिрдЫрд▓े 2 рд╡рд░्рд╖ों рдоें) рдпा рдЕंрдЧ рдк्рд░рдд्рдпाрд░ोрдкрдг рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी।
3. 70% рдпा рдЕрдзिрдХ рджिрд╡्рдпांрдЧ рдХрд░्рдордЪाрд░ी।
4. рдРрд╕ी рд╡िрдзрд╡ा рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрдирдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рдмрдЪ्рдЪा 10 рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рдХा рд╣ो।

### (рдЫ) Excluded Category

#### рд╕ेрд╡ा рдоें рд░рд╣рддे рд╣ुрдП:

* рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рдЧрдП рдХрд░्рдордЪाрд░ी
* рдЕрдз्рдпрдпрди рдЕрд╡рдХाрд╢ рдкрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░ी
* 180 рджिрди рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЕрдиुрдкрд╕्рдеिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी
* рдиिрд▓ंрдмिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी

#### рд╕ेрд╡ा рд╕े рдмाрд╣рд░:

* рдмрд░्рдЦाрд╕्рдд
* рд╕ेрд╡ा рд╕рдоाрдк्рдд
* рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд
* рдоृрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी



---

# рдЕंрддिрдо рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг

## рднाрдЧ рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी (Participating Employees)

* Deemed
* Voluntary (Yes рдЪुрдиा рд╣ो)
* Notional
* Surplus

## рднाрдЧ рди рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी (Non Participating Employees)

* Voluntary (No рдЪुрдиा рд╣ो)
* Minimum Tenure Not Completed
* Excluded



---

# 4. рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХी рд░ैंрдХ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рдоाрдирджंрдб

рдХुрд▓ рдЕंрдХ = 120

| рдХाрд░рдХ       | рдЕрдзिрдХрддрдо рдЕंрдХ |
| ---------- | ---------- |
| рдЖрдпु        | 30         |
| рдХैрдбрд░ рдЕрдиुрднрд╡ | 30         |
| рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░рдХ | 60         |



## рдЖрдпु рдЕंрдХ

рд╕ूрдд्рд░:

(рдпोрдЧ्рдпрддा рддिрдеि - рдЬрди्рдо рддिрдеि) ÷ 365 × ½

## рдЕрдиुрднрд╡ рдЕंрдХ

(рдпोрдЧ्рдпрддा рддिрдеि - рдХैрдбрд░ рдоें рдиिрдпुрдХ्рддि рддिрдеि) ÷ 365



---

# рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░рдХ (60 рдЕंрдХ рддрдХ)

| рд╢्рд░ेрдгी                                  | рдЕंрдХ |
| --------------------------------------- | --- |
| рдорд╣िрд▓ा рдХрд░्рдордЪाрд░ी                          | 10  |
| рддрд▓ाрдХрд╢ुрджा/рд╡िрдзрд╡ा/рдПрдХрд▓ рдЕрднिрднाрд╡рдХ              | 10  |
| рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХेрд╕                           | 10  |
| рд╕ैрди्рдп/рдЕрд░्рдзрд╕ैрдиिрдХ рдмрд▓ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХा рдЬीрд╡рдирд╕ाрдеी | 10  |
| рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░ी                            | 10  |
| рджिрд╡्рдпांрдЧ рд╕ंрддाрди                          | 10  |
| 40% рд╕े 70% рджिрд╡्рдпांрдЧ рдХрд░्рдордЪाрд░ी            | 10  |

### рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдЕंрдХ

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдкрд░ рдмрдб़ी рд╕рдЬा (Major Penalty) рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ै рддो **-10 рдЕंрдХ** рджिрдП рдЬाрдПंрдЧे।
# 5. рдЕрдкрдиाрдИ рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा (Procedure to be Adopted)

рдиीрддि рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो 8 рдЪрд░рдгों рдоें рдкूрд░ा рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। 

---

## рдЪрд░рдг-1 : рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг

### рдк्рд░рдоुрдЦ рдмिंрджु

* рдкूрд░ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा HRMS рд╕े рдПрдХीрдХृрдд рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ рдкрд░ рд╣ोрдЧी।
* рд╕рдХ्рд╖рдо рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо (Schedule) рдФрд░ Qualifying Date рддрдп рдХी рдЬाрдПрдЧी।
* рдиोрдбрд▓ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдмрдиाрдПрдЧा।
* рд╡िрднाрдЧ 7 рджिрдиों рдХे рднीрддрд░ рдкрджों, рдЗрдХाрдЗрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХा рдбेрдЯा рдЕрдкрдбेрдЯ рдХрд░ेрдЧा।
* рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╕ूрдЪी рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ोрдЧी рдЬिрд╕рдоें:

  * рдоेрд░िрдЯ рдЕंрдХ
  * рдХाрд░्рдпрдХाрд▓
  * рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢्рд░ेрдгी

рджрд░्рд╢ाрдИ рдЬाрдПрдЧी। 

---

## рдЪрд░рдг-2 : рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдбेрдЯा рд╕рдд्рдпाрдкрди

### рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХ्рдпा рдХрд░ेंрдЧे?

* 5 рджिрди рдХे рднीрддрд░ рдбेрдЯा рд╕рдд्рдпाрдкिрдд рдХрд░ेंрдЧे।
* рдпрджि рдЖрдкрдд्рддि рд╣ो рддो рдСрдирд▓ाрдЗрди рджрд░्рдЬ рдХрд░ेंрдЧे।
* OTP рдЖрдзाрд░िрдд рд╕рдд्рдпाрдкрди рд╣ोрдЧा।

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╕рдордп рдкрд░ рд╕рдд्рдпाрдкрди рдирд╣ीं рдХрд░рддा рддो рд╡िрднाрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдбेрдЯा рдЕंрддिрдо рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा।

### рдЕрдкीрд▓

* HOD (Head of Department) рдиिрд░्рдгрдп рджेрдЧा।
* рдиिрд░्рдгрдп рд╕े рдЕрд╕ंрддुрд╖्рдЯ рд╣ोрдиे рдкрд░ 3 рджिрди рдоें рдкुрдиः рдЖрдкрдд्рддि рджी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।
* рдкुрдирд░्рд╡िрдЪाрд░ рдХे рдмाрдж HOD рдХा рдиिрд░्рдгрдп рдЕंрддिрдо рд╣ोрдЧा।



---

## рдЪрд░рдг-3 : рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рднाрдЧीрджाрд░ी (Voluntary Participation)

### рдХिрди рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП?

* Voluntary Category
* Protected Category

### рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा

* OTP рдЖрдзाрд░िрдд рд╕рд╣рдорддि рд▓ी рдЬाрдПрдЧी।
* рдЕрдзिрдХрддрдо 5 рджिрди рдХा рд╕рдордп рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╡िрдХрд▓्рдк рдирд╣ीं рджेрддा рддो рд╡рд╣ рдЙрд╕ рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдоें рднाрдЧ рдирд╣ीं рд▓े рд╕рдХेрдЧा।



---

## рдЪрд░рдг-4 : Rationalization Process

рдпрд╣ рдиीрддि рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднाрдЧ рд╣ै।

### рдЙрдж्рджेрд╢्рдп

* рдпрд╣ рддрдп рдХрд░рдиा рдХि рдХрд╣ाँ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЕрдзिрдХ рд╣ैं рдФрд░ рдХрд╣ाँ рдХрдо।

### Step-1 : рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ Rationalization

рд╡िрднाрдЧ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░ेрдЧा—

* Surplus Posts
* Deficient Posts
* Vacant Posts
* Blocked Posts

### Surplus рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХौрди рд╣ोрдЧा?

рдЬिрд╕ рдЗрдХाрдИ рдоें рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ोрдЧी।

рдкрд╣рд▓े Surplus рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा—

1. рдЬिрд╕рдиे рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмा рд╕рдордп рдЙрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдоें рдмिрддाрдпा рд╣ो।
2. рдпрджि рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рд╕рдоाрди рд╣ो рддो рдХрдо рдЖрдпु рд╡ाрд▓ा рдХрд░्рдордЪाрд░ी।

### Protected Category рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा

Protected Category рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдирд╣ीं рд╣рдЯाрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдмрд╢рд░्рддे рдХि Surplus рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдоें рдЙрдирдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 50% рд╕े рдЕрдзिрдХ рди рд╣ो।



---

### Step-2 : рдбेрдЯा рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░рдиा

рд╡िрднाрдЧ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░ेрдЧा—

* рд░िрдХ्рдд рдкрджों рдХी рд╕ूрдЪी
* рднाрдЧ рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ूрдЪी

рдЬिрдирдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोंрдЧे:

* Deemed
* Voluntary (Yes)
* Notional
* Surplus



---

### Step-3 : рд╕рд╣рдорддि рд╡ाрдкрд╕ рд▓ेрдиा

Voluntary Category рдХрд░्рдордЪाрд░ी 3 рджिрди рдХे рднीрддрд░ рдЕрдкрдиी рд╕рд╣рдорддि рд╡ाрдкрд╕ рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╕рд╣рдорддि рд╡ाрдкрд╕ рдирд╣ीं рд▓ी рдЬा рд╕рдХेрдЧी।



---

### Step-4 : Final Rationalization

рд╡िрднाрдЧ рдЕंрддिрдо рд░ूрдк рд╕े рдЬाрд░ी рдХрд░ेрдЧा:

* рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд░िрдХ्рддिрдпाँ
* рднाрдЧ рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी
* рднाрдЧ рди рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी



---

## рдЪрд░рдг-5 : Preference Filling

### рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХ्рдпा рдХрд░ेंрдЧे?

рдЕрдкрдиी рдкрд╕ंрджीрджा—

* рдпूрдиिрдЯ
* рдХाрд░्рдпाрд▓рдп
* рдЬिрд▓ा
* рдкрдж

рдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдПँ рднрд░ेंрдЧे।

### рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг

рдпрджि Preference рдирд╣ीं рднрд░ी рдЧрдИ рддो рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो

**"Anywhere in the State"**

рдХे рддрд╣рдд рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдХрд╣ीं рднी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

### Deemed Category

рдЬिрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рд╣ो рдЪुрдХा рд╣ै, рдЙрд╕ी рдпूрдиिрдЯ рдХो рджोрдмाрд░ा рдирд╣ीं рдЪुрди рд╕рдХрддे।



---

## рдЪрд░рдг-6 : Unit Allocation

рдпूрдиिрдЯ рдЖрд╡ंрдЯрди рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдоेрд░िрдЯ рд░ैंрдХ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╣ोрдЧा।

### рдпрджि рдкрд╕ंрдж рдХी рдпूрдиिрдЯ рдирд╣ीं рдоिрд▓ी

рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो рдмрдЪी рд╣ुрдИ рд░िрдХ्рддिрдпों рдоें рдкुрдиः рд╡िрдХрд▓्рдк рднрд░рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдоिрд▓ेрдЧा।

### рдпрджि рдлिрд░ рднी рдпूрдиिрдЯ рдирд╣ीं рдоिрд▓ी

рддो рдЙрд╕े

**Anywhere in the State**

рдХे рддрд╣рдд рдХрд╣ीं рднी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।



---

## рдЪрд░рдг-7 : рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдЖрджेрд╢

* рд╕рдХ्рд╖рдо рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдХे рдмाрдж рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рд╣ोंрдЧे।
* 10 рджिрдиों рдоें рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рд╣ोрдЧा।
* рдЖрджेрд╢ рдХा рдкाрд▓рди рди рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╡ेрддрди рд░ोрдХा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।



---

## рдЪрд░рдг-8 : рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЕрд╕ंрддुрд╖्рдЯ рд╣ो:

* рдкрд╣рд▓े рдирдИ рдЬрдЧрд╣ рдЬॉрдЗрди рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
* рдЙрд╕рдХे рдмाрдж 15 рджिрдиों рдХे рднीрддрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
* рд╡िрднाрдЧ 15 рджिрдиों рдоें рдиिрд░्рдгрдп рджेрдЧा।



---

# 6. рдЕрди्рдп рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░ाрд╡рдзाрди

## рдирдИ рд╡िрд╡ाрд╣िрдд / рд╡िрдзрд╡ा / рддрд▓ाрдХрд╢ुрджा рдорд╣िрд▓ा

рдпрджि рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдирд╣ीं рдЪрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै рддो:

* рд╡िрд╡ाрд╣
* рд╡िрдзрд╡ा рд╣ोрдиे
* рддрд▓ाрдХ
* рди्рдпाрдпिрдХ рдкृрдердХ्рдХрд░рдг

рдХे 6 рдоाрд╣ рдХे рднीрддрд░ рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░рдиे рдкрд░ рдкрд╕ंрджीрджा рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдкोрд╕्рдЯिंрдЧ рдоिрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै।



---

## рд╡िрд╢ेрд╖ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдЕрд╕्рдеाрдпी рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг

рдиिрдо्рди рдЖрдзाрд░ों рдкрд░ рдЖрд╡ेрджрди рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै:

### рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдЖрдзाрд░

рд╕्рд╡рдпं рдпा рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдХी рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░ी।

### рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдЖрдзाрд░

рдиिрдХрдЯ рд╕ंрдмंрдзी рдХी рдоृрдд्рдпु।

### рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рддि

рдпрджि рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдХрдо рд╕ेрд╡ा рд╢ेрд╖ рд╣ो।

рдЗрди рдоाрдорд▓ों рдоें рдЕंрддिрдо рдиिрд░्рдгрдп рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХрд░ेंрдЧे।



---

# рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢рдХ्рддिрдпाँ

рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХो рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा рдХि—

* рдХिрд╕ी рднी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХा рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдХрд░ें।
* рдХिрд╕ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ рд░рдЦें।
* рдиीрддि рдоें рдЫूрдЯ рджें।
* рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╣िрдд рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ें।



---

# рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди

### 1. рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХे рднीрддрд░ рд░िрдЯाрдпрд░ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी

рдпрджि рдЕंрддिрдо рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдЖрджेрд╢ рдмрдирдиे рдХी рддिрдеि рд╕े рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХे рднीрддрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХी рд▓िрдЦिрдд рд╕рд╣рдорддि рдХे рдмिрдиा рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा।



### 2. рдЧрд▓рдд рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрдиे рдкрд░

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЧрд▓рдд рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕े рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рд╕े рдмाрд╣рд░ рдХрд░рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдХрд╣ीं рднी рднेрдЬा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।



### 3. рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдХे рджौрд░ाрди

рд╕ाрдоाрди्рдп рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे।

рдХेрд╡рд▓ рдЕрд╕्рдеाрдпी рддैрдиाрддी рдХी рдЬा рд╕рдХेрдЧी।



---

# 7. рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдХा рдЕрдзिрдХाрд░

рдиीрддि рдХी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा, рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдпा рд╡िрд╡ाрдж рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдЕंрддिрдо рдЕрдзिрдХाрд░ рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдХे рдкाрд╕ рд╣ोрдЧा।



---

# 8. Power to Relax (рдЫूрдЯ рджेрдиे рдХी рд╢рдХ्рддि)

рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХी рдкूрд░्рд╡ рд╕्рд╡ीрдХृрддि рд╕े рд╕рдХ्рд╖рдо рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдоें рдЫूрдЯ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै, рдпрджि рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рдХाрд░рдг рджрд░्рдЬ рдХिрдП рдЬाрдПँ।



---

# Annexure-I

## рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░िрдпों рдХी рд╕ूрдЪी

рдиीрддि рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдиिрдо्рди 24 рдмीрдоाрд░िрдпाँ "Debilitating Diseases" рдоाрдиी рдЧрдИ рд╣ैं:

1. рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд╣ृрджрдп рд░ोрдЧ
2. рдХाрд░्рдбिрдпрдХ рдЕрддाрд▓рддा
3. рдЗंрдЯрд░рд╕्рдЯीрд╢िрдпрд▓ рдлेрдлрдб़ा рд░ोрдЧ
4. рд╕िрд╕्рдЯिрдХ рдлाрдЗрдм्рд░ोрд╕िрд╕
5. рд▓ीрд╡рд░ рд╕िрд░ोрд╕िрд╕
6. рдХ्рд░ॉрдиिрдХ рдХिрдбрдиी рдлेрд▓्рдпोрд░
7. рдоिрд░्рдЧी
8. рдкैрд░ाрдк्рд▓ेрдЬिрдпा / рдХ्рд╡ाрдб्рд░ीрдк्рд▓ेрдЬिрдпा
9. рдкाрд░्рдХिрди्рд╕рди рд░ोрдЧ
10. рдоोрдЯрд░ рди्рдпूрд░ॉрди рд░ोрдЧ
11. рдбिрдоाрдЗрд▓िрдиेрдЯिंрдЧ рд╡िрдХाрд░
12. рдСрдЯिрдЬ्рдо рд╕्рдкेрдХ्рдЯ्рд░рдо рдбिрд╕рдСрд░्рдбрд░
13. рд╕्рдЯ्рд░ोрдХ (CVA)
14. рдорд▓्рдЯीрдкрд▓ рд╕्рдХ्рд▓ेрд░ोрд╕िрд╕
15. рдоाрдпोрдкैрдеी
16. рдеैрд▓ेрд╕ीрдоिрдпा
17. рд╣ीрдоोрдлीрд▓िрдпा
18. рдПрдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдПрдиीрдоिрдпा
19. рд╕рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдХैंрд╕рд░
20. рд╕िрдЬोрдл्рд░ेрдиिрдпा
21. рдПрдб्рд╕
22. рдЕंрдЧ рдк्рд░рдд्рдпाрд░ोрдкрдг (рд╣ृрджрдп, рд▓ीрд╡рд░, рдХिрдбрдиी, рдлेрдлрдб़ा, рдЖंрдд, рдЕрдЧ्рди्рдпाрд╢рдп, рдмोрди рдоैрд░ो)
23. рдмेрд╣рд╕ेрдЯ рд░ोрдЧ
24. рдорд╕्рдХुрд▓рд░ рдбिрд╕्рдЯ्рд░ॉрдлी

HTET 2025: Download Exam City HTET Exam 4-5 July 2026

Click here Login