Haryana : Download Online Model Transfer Policy 2026

Click here Download
рдоॉрдбрд▓ рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдиीрддि, 2026
рд╣рд░िрдпाрдгा рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा
рджिрдиांрдХ 25 рдЬूрди 2026
рднाрд░рдд рдХे рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 162 рдПрд╡ं 166 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдк्рд░рджрдд्рдд рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд **рдоॉрдбрд▓ рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдиीрддि** рд▓ाрдЧू рдХрд░рддे рд╣ैं। 
# 1. рдЙрдж्рджेрд╢्рдп (Vision)
рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХा рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдПрд╡ं рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा, рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рджрдХ्рд╖рддा рдмрдв़ाрдиा, рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ंрддुрд╖्рдЯि рдХो рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиा рддрдеा рдЬрдирд╣िрдд рдоें рдк्рд░рднाрд╡ी рд╕ेрд╡ाрдПँ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиा। 

---

# 2. рд▓ाрдЧू рдХ्рд╖ेрдд्рд░ (Application)

### (i)

рдпрд╣ рдиीрддि рдЙрди рд╕рднी рдиिрдпрдоिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोрдЧी рдЬो рдРрд╕े рдХैрдбрд░ों рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╣ैं рдЬрд╣ाँ рд╕्рд╡ीрдХृрдд рдкрджों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 50 рдпा рдЙрд╕рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ै।

рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЗрд╕ рдиीрддि рд╕े рдмाрд╣рд░ рд░рд╣ेंрдЧे—

* рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рд╕ेрд╡ाрдПँ (IAS, IPS, IFoS)
* рд╣рд░िрдпाрдгा рд╕िрд╡िрд▓ рд╕ेрд╡ा (рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рд╢ाрдЦा)
* рд╕ंрдмрдж्рдз рд╕ेрд╡ाрдПँ
* рд╡े рдХैрдбрд░ рдЬिрди्рд╣ें рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдХी рдкूрд░्рд╡ рд╕्рд╡ीрдХृрддि рд╕े рдЗрд╕ рдиीрддि рд╕े рдмाрд╣рд░ рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ो।

### (ii)

рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдоें рд╕्рд╡ीрдХृрдд рдкрдж 50 рд╕े рдХрдо рд╣ैं, рддрдм рднी рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╕рдордЭे рддो рдЙрд╕ рдХैрдбрд░ рдХो рдЗрд╕ рдиीрддि рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд▓ा рд╕рдХрддा рд╣ै।

### (iii)

рдХैрдбрд░ рдХे рд╕рднी рдкрдж, рдЬिрдирдоें рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдкрдж рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं, рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ोंрдЧे।

### (iv)

рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХी рдкूрд░्рд╡ рд╕्рд╡ीрдХृрддि рд╕े рдЙрди рдХैрдбрд░ों рдХी рд╕ूрдЪी рдЬाрд░ी рдХрд░ेрдЧा рдЬिрди рдкрд░ рдпрд╣ рдиीрддि рд▓ाрдЧू рд╣ोрдЧी рддрдеा рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХैрдбрд░ рдХे рд▓िрдП—

* рди्рдпूрдирддрдо рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (Minimum Tenure)
* рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (Prescribed Tenure)
* рдЗрдХाрдИ (Unit)

рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░ेрдЧा। 

---

# 3. рдкрд░िрднाрд╖ाрдПँ (Definitions)

## (1) Blocked Posts

рдРрд╕े рдкрдж рдЬिрди्рд╣ें рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рд╣ेрддु рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд░िрдХ्рддिрдпों рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

## (2) Cadre

рд╣рд░िрдпाрдгा рд╕िрд╡िрд▓ рд╕ेрд╡ा (рд╕ाрдоाрди्рдп) рдиिрдпрдо, 2016 рдоें рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХैрдбрд░।

## (3) рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╢्рд░ेрдгिрдпाँ (Categories)

### (рдХ) Deemed Category

рд╡рд╣ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрд╕рдиे рдХिрд╕ी рдЗрдХाрдИ рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ो।

### (рдЦ) Voluntary Category

рд╡рд╣ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрд╕рдиे рди्рдпूрдирддрдо рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ो рд▓ेрдХिрди рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рди рдХिрдпा рд╣ो।

### (рдЧ) Minimum Tenure Not Completed Category

рд╡рд╣ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрд╕рдиे рди्рдпूрдирддрдо рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ो।

### (рдШ) Notional Category

рдРрд╕े рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬो рдкिрдЫрд▓ी рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдХी рдпोрдЧ्рдпрддा рддिрдеि рдХे рдмाрдж—

* рдирдИ рдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рдЖрдП рд╣ों
* рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рдЖрдП рд╣ों
* рдкрджोрди्рдирдд рд╣ुрдП рд╣ों
* рдиिрд▓ंрдмрди рдХे рдмाрдж рдкुрдиः рдмрд╣ाрд▓ рд╣ुрдП рд╣ों
* рдЕрдз्рдпрдпрди рдЕрд╡рдХाрд╢ рд╕े рд▓ौрдЯे рд╣ों

### (рдЩ) Surplus Category

рдРрд╕े рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрдирдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХिрд╕ी рдЗрдХाрдИ рдоें рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ो।

### (рдЪ) Protected Category

рдЗрд╕рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोंрдЧे—

1. рд╡े рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬो рдпोрдЧ्рдпрддा рддिрдеि рд╕े 18 рдоाрд╣ рдХे рднीрддрд░ рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╣ों।
2. рдХैंрд╕рд░, рдбाрдпрд▓िрд╕िрд╕, рдмाрдИрдкाрд╕ рд╕рд░्рдЬрд░ी (рдкिрдЫрд▓े 2 рд╡рд░्рд╖ों рдоें) рдпा рдЕंрдЧ рдк्рд░рдд्рдпाрд░ोрдкрдг рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी।
3. 70% рдпा рдЕрдзिрдХ рджिрд╡्рдпांрдЧ рдХрд░्рдордЪाрд░ी।
4. рдРрд╕ी рд╡िрдзрд╡ा рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЬिрдирдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рдмрдЪ्рдЪा 10 рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рдХा рд╣ो।

### (рдЫ) Excluded Category

#### рд╕ेрд╡ा рдоें рд░рд╣рддे рд╣ुрдП:

* рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рдЧрдП рдХрд░्рдордЪाрд░ी
* рдЕрдз्рдпрдпрди рдЕрд╡рдХाрд╢ рдкрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░ी
* 180 рджिрди рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЕрдиुрдкрд╕्рдеिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी
* рдиिрд▓ंрдмिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी

#### рд╕ेрд╡ा рд╕े рдмाрд╣рд░:

* рдмрд░्рдЦाрд╕्рдд
* рд╕ेрд╡ा рд╕рдоाрдк्рдд
* рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд
* рдоृрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी



---

# рдЕंрддिрдо рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг

## рднाрдЧ рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी (Participating Employees)

* Deemed
* Voluntary (Yes рдЪुрдиा рд╣ो)
* Notional
* Surplus

## рднाрдЧ рди рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी (Non Participating Employees)

* Voluntary (No рдЪुрдиा рд╣ो)
* Minimum Tenure Not Completed
* Excluded



---

# 4. рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХी рд░ैंрдХ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рдоाрдирджंрдб

рдХुрд▓ рдЕंрдХ = 120

| рдХाрд░рдХ       | рдЕрдзिрдХрддрдо рдЕंрдХ |
| ---------- | ---------- |
| рдЖрдпु        | 30         |
| рдХैрдбрд░ рдЕрдиुрднрд╡ | 30         |
| рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░рдХ | 60         |



## рдЖрдпु рдЕंрдХ

рд╕ूрдд्рд░:

(рдпोрдЧ्рдпрддा рддिрдеि - рдЬрди्рдо рддिрдеि) ÷ 365 × ½

## рдЕрдиुрднрд╡ рдЕंрдХ

(рдпोрдЧ्рдпрддा рддिрдеि - рдХैрдбрд░ рдоें рдиिрдпुрдХ्рддि рддिрдеि) ÷ 365



---

# рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░рдХ (60 рдЕंрдХ рддрдХ)

| рд╢्рд░ेрдгी                                  | рдЕंрдХ |
| --------------------------------------- | --- |
| рдорд╣िрд▓ा рдХрд░्рдордЪाрд░ी                          | 10  |
| рддрд▓ाрдХрд╢ुрджा/рд╡िрдзрд╡ा/рдПрдХрд▓ рдЕрднिрднाрд╡рдХ              | 10  |
| рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХेрд╕                           | 10  |
| рд╕ैрди्рдп/рдЕрд░्рдзрд╕ैрдиिрдХ рдмрд▓ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХा рдЬीрд╡рдирд╕ाрдеी | 10  |
| рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░ी                            | 10  |
| рджिрд╡्рдпांрдЧ рд╕ंрддाрди                          | 10  |
| 40% рд╕े 70% рджिрд╡्рдпांрдЧ рдХрд░्рдордЪाрд░ी            | 10  |

### рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдЕंрдХ

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдкрд░ рдмрдб़ी рд╕рдЬा (Major Penalty) рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ै рддो **-10 рдЕंрдХ** рджिрдП рдЬाрдПंрдЧे।
# 5. рдЕрдкрдиाрдИ рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा (Procedure to be Adopted)

рдиीрддि рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो 8 рдЪрд░рдгों рдоें рдкूрд░ा рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। 

---

## рдЪрд░рдг-1 : рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг

### рдк्рд░рдоुрдЦ рдмिंрджु

* рдкूрд░ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा HRMS рд╕े рдПрдХीрдХृрдд рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ рдкрд░ рд╣ोрдЧी।
* рд╕рдХ्рд╖рдо рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо (Schedule) рдФрд░ Qualifying Date рддрдп рдХी рдЬाрдПрдЧी।
* рдиोрдбрд▓ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдмрдиाрдПрдЧा।
* рд╡िрднाрдЧ 7 рджिрдиों рдХे рднीрддрд░ рдкрджों, рдЗрдХाрдЗрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХा рдбेрдЯा рдЕрдкрдбेрдЯ рдХрд░ेрдЧा।
* рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╕ूрдЪी рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ोрдЧी рдЬिрд╕рдоें:

  * рдоेрд░िрдЯ рдЕंрдХ
  * рдХाрд░्рдпрдХाрд▓
  * рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢्рд░ेрдгी

рджрд░्рд╢ाрдИ рдЬाрдПрдЧी। 

---

## рдЪрд░рдг-2 : рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдбेрдЯा рд╕рдд्рдпाрдкрди

### рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХ्рдпा рдХрд░ेंрдЧे?

* 5 рджिрди рдХे рднीрддрд░ рдбेрдЯा рд╕рдд्рдпाрдкिрдд рдХрд░ेंрдЧे।
* рдпрджि рдЖрдкрдд्рддि рд╣ो рддो рдСрдирд▓ाрдЗрди рджрд░्рдЬ рдХрд░ेंрдЧे।
* OTP рдЖрдзाрд░िрдд рд╕рдд्рдпाрдкрди рд╣ोрдЧा।

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╕рдордп рдкрд░ рд╕рдд्рдпाрдкрди рдирд╣ीं рдХрд░рддा рддो рд╡िрднाрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдбेрдЯा рдЕंрддिрдо рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा।

### рдЕрдкीрд▓

* HOD (Head of Department) рдиिрд░्рдгрдп рджेрдЧा।
* рдиिрд░्рдгрдп рд╕े рдЕрд╕ंрддुрд╖्рдЯ рд╣ोрдиे рдкрд░ 3 рджिрди рдоें рдкुрдиः рдЖрдкрдд्рддि рджी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।
* рдкुрдирд░्рд╡िрдЪाрд░ рдХे рдмाрдж HOD рдХा рдиिрд░्рдгрдп рдЕंрддिрдо рд╣ोрдЧा।



---

## рдЪрд░рдг-3 : рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рднाрдЧीрджाрд░ी (Voluntary Participation)

### рдХिрди рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП?

* Voluntary Category
* Protected Category

### рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा

* OTP рдЖрдзाрд░िрдд рд╕рд╣рдорддि рд▓ी рдЬाрдПрдЧी।
* рдЕрдзिрдХрддрдо 5 рджिрди рдХा рд╕рдордп рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╡िрдХрд▓्рдк рдирд╣ीं рджेрддा рддो рд╡рд╣ рдЙрд╕ рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдоें рднाрдЧ рдирд╣ीं рд▓े рд╕рдХेрдЧा।



---

## рдЪрд░рдг-4 : Rationalization Process

рдпрд╣ рдиीрддि рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднाрдЧ рд╣ै।

### рдЙрдж्рджेрд╢्рдп

* рдпрд╣ рддрдп рдХрд░рдиा рдХि рдХрд╣ाँ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЕрдзिрдХ рд╣ैं рдФрд░ рдХрд╣ाँ рдХрдо।

### Step-1 : рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ Rationalization

рд╡िрднाрдЧ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░ेрдЧा—

* Surplus Posts
* Deficient Posts
* Vacant Posts
* Blocked Posts

### Surplus рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХौрди рд╣ोрдЧा?

рдЬिрд╕ рдЗрдХाрдИ рдоें рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ोрдЧी।

рдкрд╣рд▓े Surplus рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा—

1. рдЬिрд╕рдиे рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмा рд╕рдордп рдЙрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдоें рдмिрддाрдпा рд╣ो।
2. рдпрджि рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рд╕рдоाрди рд╣ो рддो рдХрдо рдЖрдпु рд╡ाрд▓ा рдХрд░्рдордЪाрд░ी।

### Protected Category рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा

Protected Category рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдирд╣ीं рд╣рдЯाрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдмрд╢рд░्рддे рдХि Surplus рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдоें рдЙрдирдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 50% рд╕े рдЕрдзिрдХ рди рд╣ो।



---

### Step-2 : рдбेрдЯा рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░рдиा

рд╡िрднाрдЧ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░ेрдЧा—

* рд░िрдХ्рдд рдкрджों рдХी рд╕ूрдЪी
* рднाрдЧ рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ूрдЪी

рдЬिрдирдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोंрдЧे:

* Deemed
* Voluntary (Yes)
* Notional
* Surplus



---

### Step-3 : рд╕рд╣рдорддि рд╡ाрдкрд╕ рд▓ेрдиा

Voluntary Category рдХрд░्рдордЪाрд░ी 3 рджिрди рдХे рднीрддрд░ рдЕрдкрдиी рд╕рд╣рдорддि рд╡ाрдкрд╕ рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╕рд╣рдорддि рд╡ाрдкрд╕ рдирд╣ीं рд▓ी рдЬा рд╕рдХेрдЧी।



---

### Step-4 : Final Rationalization

рд╡िрднाрдЧ рдЕंрддिрдо рд░ूрдк рд╕े рдЬाрд░ी рдХрд░ेрдЧा:

* рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд░िрдХ्рддिрдпाँ
* рднाрдЧ рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी
* рднाрдЧ рди рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी



---

## рдЪрд░рдг-5 : Preference Filling

### рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХ्рдпा рдХрд░ेंрдЧे?

рдЕрдкрдиी рдкрд╕ंрджीрджा—

* рдпूрдиिрдЯ
* рдХाрд░्рдпाрд▓рдп
* рдЬिрд▓ा
* рдкрдж

рдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдПँ рднрд░ेंрдЧे।

### рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг

рдпрджि Preference рдирд╣ीं рднрд░ी рдЧрдИ рддो рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो

**"Anywhere in the State"**

рдХे рддрд╣рдд рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдХрд╣ीं рднी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

### Deemed Category

рдЬिрд╕ рдпूрдиिрдЯ рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рд╣ो рдЪुрдХा рд╣ै, рдЙрд╕ी рдпूрдиिрдЯ рдХो рджोрдмाрд░ा рдирд╣ीं рдЪुрди рд╕рдХрддे।



---

## рдЪрд░рдг-6 : Unit Allocation

рдпूрдиिрдЯ рдЖрд╡ंрдЯрди рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдоेрд░िрдЯ рд░ैंрдХ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╣ोрдЧा।

### рдпрджि рдкрд╕ंрдж рдХी рдпूрдиिрдЯ рдирд╣ीं рдоिрд▓ी

рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो рдмрдЪी рд╣ुрдИ рд░िрдХ्рддिрдпों рдоें рдкुрдиः рд╡िрдХрд▓्рдк рднрд░рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдоिрд▓ेрдЧा।

### рдпрджि рдлिрд░ рднी рдпूрдиिрдЯ рдирд╣ीं рдоिрд▓ी

рддो рдЙрд╕े

**Anywhere in the State**

рдХे рддрд╣рдд рдХрд╣ीं рднी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।



---

## рдЪрд░рдг-7 : рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдЖрджेрд╢

* рд╕рдХ्рд╖рдо рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдХे рдмाрдж рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рд╣ोंрдЧे।
* 10 рджिрдиों рдоें рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рд╣ोрдЧा।
* рдЖрджेрд╢ рдХा рдкाрд▓рди рди рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╡ेрддрди рд░ोрдХा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।



---

## рдЪрд░рдг-8 : рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЕрд╕ंрддुрд╖्рдЯ рд╣ो:

* рдкрд╣рд▓े рдирдИ рдЬрдЧрд╣ рдЬॉрдЗрди рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
* рдЙрд╕рдХे рдмाрдж 15 рджिрдиों рдХे рднीрддрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
* рд╡िрднाрдЧ 15 рджिрдиों рдоें рдиिрд░्рдгрдп рджेрдЧा।



---

# 6. рдЕрди्рдп рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░ाрд╡рдзाрди

## рдирдИ рд╡िрд╡ाрд╣िрдд / рд╡िрдзрд╡ा / рддрд▓ाрдХрд╢ुрджा рдорд╣िрд▓ा

рдпрджि рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдирд╣ीं рдЪрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै рддो:

* рд╡िрд╡ाрд╣
* рд╡िрдзрд╡ा рд╣ोрдиे
* рддрд▓ाрдХ
* рди्рдпाрдпिрдХ рдкृрдердХ्рдХрд░рдг

рдХे 6 рдоाрд╣ рдХे рднीрддрд░ рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░рдиे рдкрд░ рдкрд╕ंрджीрджा рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдкोрд╕्рдЯिंрдЧ рдоिрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै।



---

## рд╡िрд╢ेрд╖ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдЕрд╕्рдеाрдпी рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг

рдиिрдо्рди рдЖрдзाрд░ों рдкрд░ рдЖрд╡ेрджрди рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै:

### рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдЖрдзाрд░

рд╕्рд╡рдпं рдпा рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдХी рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░ी।

### рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдЖрдзाрд░

рдиिрдХрдЯ рд╕ंрдмंрдзी рдХी рдоृрдд्рдпु।

### рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рддि

рдпрджि рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдХрдо рд╕ेрд╡ा рд╢ेрд╖ рд╣ो।

рдЗрди рдоाрдорд▓ों рдоें рдЕंрддिрдо рдиिрд░्рдгрдп рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХрд░ेंрдЧे।



---

# рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢рдХ्рддिрдпाँ

рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХो рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा рдХि—

* рдХिрд╕ी рднी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХा рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдХрд░ें।
* рдХिрд╕ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ рд░рдЦें।
* рдиीрддि рдоें рдЫूрдЯ рджें।
* рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╣िрдд рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ें।



---

# рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди

### 1. рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХे рднीрддрд░ рд░िрдЯाрдпрд░ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд░्рдордЪाрд░ी

рдпрджि рдЕंрддिрдо рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдЖрджेрд╢ рдмрдирдиे рдХी рддिрдеि рд╕े рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХे рднीрддрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХी рд▓िрдЦिрдд рд╕рд╣рдорддि рдХे рдмिрдиा рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा।



### 2. рдЧрд▓рдд рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрдиे рдкрд░

рдпрджि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЧрд▓рдд рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕े рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рд╕े рдмाрд╣рд░ рдХрд░рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдХрд╣ीं рднी рднेрдЬा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।



### 3. рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рдХे рджौрд░ाрди

рд╕ाрдоाрди्рдп рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे।

рдХेрд╡рд▓ рдЕрд╕्рдеाрдпी рддैрдиाрддी рдХी рдЬा рд╕рдХेрдЧी।



---

# 7. рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдХा рдЕрдзिрдХाрд░

рдиीрддि рдХी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा, рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдпा рд╡िрд╡ाрдж рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдЕंрддिрдо рдЕрдзिрдХाрд░ рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдХे рдкाрд╕ рд╣ोрдЧा।



---

# 8. Power to Relax (рдЫूрдЯ рджेрдиे рдХी рд╢рдХ्рддि)

рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХी рдкूрд░्рд╡ рд╕्рд╡ीрдХृрддि рд╕े рд╕рдХ्рд╖рдо рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдоें рдЫूрдЯ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै, рдпрджि рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рдХाрд░рдг рджрд░्рдЬ рдХिрдП рдЬाрдПँ।



---

# Annexure-I

## рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░िрдпों рдХी рд╕ूрдЪी

рдиीрддि рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдиिрдо्рди 24 рдмीрдоाрд░िрдпाँ "Debilitating Diseases" рдоाрдиी рдЧрдИ рд╣ैं:

1. рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд╣ृрджрдп рд░ोрдЧ
2. рдХाрд░्рдбिрдпрдХ рдЕрддाрд▓рддा
3. рдЗंрдЯрд░рд╕्рдЯीрд╢िрдпрд▓ рдлेрдлрдб़ा рд░ोрдЧ
4. рд╕िрд╕्рдЯिрдХ рдлाрдЗрдм्рд░ोрд╕िрд╕
5. рд▓ीрд╡рд░ рд╕िрд░ोрд╕िрд╕
6. рдХ्рд░ॉрдиिрдХ рдХिрдбрдиी рдлेрд▓्рдпोрд░
7. рдоिрд░्рдЧी
8. рдкैрд░ाрдк्рд▓ेрдЬिрдпा / рдХ्рд╡ाрдб्рд░ीрдк्рд▓ेрдЬिрдпा
9. рдкाрд░्рдХिрди्рд╕рди рд░ोрдЧ
10. рдоोрдЯрд░ рди्рдпूрд░ॉрди рд░ोрдЧ
11. рдбिрдоाрдЗрд▓िрдиेрдЯिंрдЧ рд╡िрдХाрд░
12. рдСрдЯिрдЬ्рдо рд╕्рдкेрдХ्рдЯ्рд░рдо рдбिрд╕рдСрд░्рдбрд░
13. рд╕्рдЯ्рд░ोрдХ (CVA)
14. рдорд▓्рдЯीрдкрд▓ рд╕्рдХ्рд▓ेрд░ोрд╕िрд╕
15. рдоाрдпोрдкैрдеी
16. рдеैрд▓ेрд╕ीрдоिрдпा
17. рд╣ीрдоोрдлीрд▓िрдпा
18. рдПрдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдПрдиीрдоिрдпा
19. рд╕рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдХैंрд╕рд░
20. рд╕िрдЬोрдл्рд░ेрдиिрдпा
21. рдПрдб्рд╕
22. рдЕंрдЧ рдк्рд░рдд्рдпाрд░ोрдкрдг (рд╣ृрджрдп, рд▓ीрд╡рд░, рдХिрдбрдиी, рдлेрдлрдб़ा, рдЖंрдд, рдЕрдЧ्рди्рдпाрд╢рдп, рдмोрди рдоैрд░ो)
23. рдмेрд╣рд╕ेрдЯ рд░ोрдЧ
24. рдорд╕्рдХुрд▓рд░ рдбिрд╕्рдЯ्рд░ॉрдлी

No comments:

Post a Comment